Göz Önünde Bulunmayan Mühendislik: Endüstri Mühendisliği

0
791

2000 yılların başlarında geleceğin mesleği olarak görülen Endüstri Mühendisliği’nin geniş çalışma alanlarından sürekli bahsedilir. Tüm mühendislik dallarıyla ortak çalışma alanlarının bulunması nedeniyle bu daldan mezun öğrenciler de endüstrinin yapısını bilen şirketler tarafından rağbet görmektedir.

Alan bu kadar geniş olunca mezun olan bir mühendis nereden başlamalı diye düşünüyor. Bu çok normal ve olması gereken bir durum. Ben de bu konularda yardımcı olabilmek adına yeni mezun sayılan bir endüstri mühendisi olarak yeni mezun mühendis adaylarına çalışabilecekleri belli başlı alanlar dışında da yapılabilecekleri nitelikli işler konusunda araştırmalar yapmaktayım.

Endüstri Mühendislerinin neden önemsenmesi gerektiği konusuyla bir giriş yapalım.

Geçen 10 yılda dünyanın küreselleşme sürecine hızla girmesinin sonucunda  sistematik çalışmaların önem kazanması, iyi ürünü ucuza üretme mantığının yerleşmesi, Çin tehditinin tüm uluslararası faaliyetlere yansıması, şirketlerin satışta doyum noktasına ulaşmasına ve bununla birlikte karlılık için maliyetleri düşürme çalışmaları gerçekleştirme yollarına itmiştir. Maliyet-satış kaygısında optimuma ulaşmak için şirketlerin bazı alanlarda ciddi çalışmalar yapması gerekmekte, bunun için hem işletme faaliyetlerini bilecek hem de analitik zekasından yararlanabileceği kişileri bünyesinde barındırmak istemektedir.

Yeni iş kanunlarının yürürlüğe girmesi, sürekli değişken yapılarda şirketlerin çevik biçimde hareket etme gerekliliği nedeniyle endüstri mühendislerinin dinamik yapısı bu işler için biçilmiş kaftan gözüküyor.

Ancak bu noktayla hareket edilecek olursa endüstri mühendisi bir şirketin herşeyidir sonucuna varmak ölümcül sonuçlar yaratabilir. Bireylerin yapılacak işlerden çok yönetilecek işlerin ne olduğunu bilmesi daha etkili olmaktadır. Bu da teknik bilgiyi almış bir mühendisin yeteri kadar iş hayatında yer almasından geçiyor.

Algoritma çizen bir mühendisin yapacağı ilk işin girdi çıktılar ve temel hatların belirlenmesi olması gibi işe yeni başlayan bir kişinin gidilecek seviyenin kabataaslak çıkarımının yapması ve tümdengelim ile işlere buna gore yön vermesi bana en mantıklı gözüken yol. “Sektör->spesifik üretim(hizmet)->şirket yapısı->informal yapı->hiyerarşi->kişiler->görev tanımı – >görevler” olarak gidilecek yol haritası işin ne olduğunu bilmeye yarayacak. Daha sonar yine görevlerden tümevararak işlerin süreçleri incelenip verimliliğin artmasına etki edecek noktalar çıkarılacak.

Üretim sektörünü bir yana ayırıyorum. Endüstri mühendisi için üretim harici yapabileceği işlere çeşitlilik getirmek istiyorum. Biraz da büyük hedefler koyarak, verimlilik yapamayacağı hiç bir alan yoktur diyorum (gerekli materyal-sistem-işgücü olması kaydıyla)

İlk olarak bu yazıda Perakende sektörünü ele alacağım.

Spesifik olarak Hazır Giyim’I, şirket yapısı olarak tam kurumsal yönetim, yarı kurumsal iç yönetim, informal yapı olarak disipline edilmiş fakat aile şirketi gibi bir şirketi, iç dinamiklerde ise tek bir yönetime bağlı 3-4 departmana ayrılmış, basitleştirilmiş hiyerarşiyle çalışan, kişileri de buna gore yerleştiren bir tabloyu örnek vereceğim. (coğrafya olarak Güney illerimizi seçiyorum)

Hazır giyim perakende sektöründe turizm bazlı çalışan firmaların ilk yönelmesi gerektiği konu pazarlama konusu. Güney illerine gelen turistlerin fazlalığı nedeniyle tüm trendler bu müşteri gruplarına çevrilmiş durumda. Acenta ayakları, otel ve tur ayakları bu pazarlamanın sadece bir parçası, asıl önemli olan yüzlerce ayrı otelde kalmakta olan yüzlerce ayrı acentelerin müşterilerinden en verimli şekilde yararlanmak. Acente müşterilerin ve otel müşterilerinin satışa getirilmesinde kullanılacak ekipman (araç,reklam) ve bunun getireceği maliyet/fayda analizlerinin tam anlamıyla gerçekleştirilmesi gerekmekte.

Bu noktada Endüstri mühendislerinin Yöneylem araştırması konularında edindiği bilgileri kullanması sadece pazarlama adımıyla ilgili bir başlangıç niteliğinde. Acentelere getirdiği müşteri başına mı ücret ödenmeli yoksa müşterinin kazandırdığı satış rakamlarından pay olarak mı hakediş vereceği hususunda resmi anlaşmalar satışların dolasıyla cironun temelini oluşturuyor. Tam bu anda Endüstri mühendisi oyun kavramı ile en uygun oranları ve yöntemi belirliyor. Tahminlemelere yardımcı olarak (Turizmde genelde mevsimsel eğilim baz alınmakta) aylık ve yıllık hedefler çıkarabiliyor.

Bu sektörde yapabileceği verimliliğin yüzde 5-10’u.

En az pazarlama kadar önemli olan bir konu turizmde Araç operasyonu. Müşterimizi eniyileme yöntemiyle en verimli mailyetle elde ettik, anlaşmalarımızı yaptık. Maliyetler bununla sınırlı kalmıyor. Müşterinin sektöre çekilmesinden öte getirilmesi konusu da ağır maliyetler yaratıyor. Başka otellerden değişik saatlerde müşterilerin aynı noktaya getirilmesi konusu işgücü, zaman kaynakları açısından kontrol edilmesi gereken bir mesele haline geliyor. Bu operasyon 5 km. de olabiliyor 250 km.ye de çıkabiliyor. (Şirketin şubelerinin olması bu işi daha karmaşıklaştırıyor) Lojistik şirketinin araç rotalaması kadar çevik, bir danışmanlık firmasının müşterilerine verdiği hizmet kadar iyi niyetli olunması gerekiyor. İkisini birarada yapabilmek için araç kiralama- araç satınalma opsiyonlarının iyi incelenmesi ve araç rota planlarının araç döngülerinin iyi gözden geçirilmesi olmazsa olmaz haline geliyor. Ayrıca mutlaka kayıtlı bir sistemin olması (GPS) servis kaynaklarının çoğaltılmasıyla kilometre maliyetlerinin azaltılması yakıtların temini, araçların boş bekleme süreleri gibi birçok değişken Endüstri Mühendislerinin  kullandığı tekniklerle birebir örtüşüyor.

Endüstri Mühendislerinin mottosu olan “Herşeyin daha iyisi vardır” sözü, her geçen sene daha da uzmanlaşarak daha az araçla, daha az rotasyonla daha çok müşteri getirmek (Bunu VIP müşteriler için ayarlamak-fazla müşteri VIP müşteri memnuniyetini azaltır) sure analizleri yapmak, Acente verimliliklerini ölçmek ve şirkete operasyonel anlamda katkılar sağlayacaktır. Bir de işin içine müşterilerin uyrukları harcama alışkanlıkları gibi değişkenler girmesi çok değişkenli rassal yapıları seven bir mühendis için tadından yenmez bir durum yaratacaktır.

İşler henüz bitmedi. Bu 10-15 arası verimlilik kara en fazla 1-2 oranında yansıyacağı düşünülürse tüm işlerin birbirleri ile olan işlenik yapısı için Mühendisin kendisini işletme alanında da yetiştirmesi gerektiğini anlatıyor.

Satış ayağı, Stok ve depo hareketleri, yönetimsel idare (işgücü planlaması), yeni şubeler ve otel ayakları, sezon ürünlerinin verimliliği gibi konulara daha sonra değineceğim. Iki işle yüzde 15 seviyesinde bir iyileştirme yakalamak mümkün, yükte hafif maliyette ağır bir eylem.

Böyle çalışmalarda da yeralabiliyormuşuz düşüncesi fikirlerin gelişmesine, genişlemesine yardımcı olacaktır. Sonuçta benzetim konusu Know-How teknolojileri sanırım Endüstri mühendislerine en yakışan olgular.

Endüstri Mühendisliğinin gücünü ve etkisini aklınıza gelebilecek her alanda gösterebilmeniz umuduyla.

Evren ERARSLAN

Endüstri Mühendisi

İş ve Strateji Geliştirme Md.Yrd.

PAYLAŞ
Önceki İçerikBMW ve Audi Üretim Tesisleri
Sonraki İçerikFinlandiya’ da Girişimcilik ve Sanayi
Evren Erarslan
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Mezunu. İş hayatında ilk olarak deri sektöründe perakende satış yapan bir firmada sırasıyla Yönetici adayı, İnsan Kaynakları Direktör Yardımcısı, Araç Operasyon Yöneticisi olarak görev yaptı. Bir süre uluslararası bir şirkette lojistik ile ilgilendikten sonra tekrar perakende sektörüne geri döndü ve kurumsal bir firmada yönetici yardımcısı olarak işe başladı. Şu an aynı firmada strateji ve iş geliştirme üzerine çalışmalar yapmaktadır.

Bir Cevap Yazın