Toyota Ruhu

0
179

Toyota Motor Corporation yılda 4 milyon adedi aşan araç satışıyla bugün dünyanın en büyük otomobil üreticilerinden biri. Ancak Toyota Motor Corporation bir otomobil devi olmasından çok, “Toyotizm’in daha yaygın ifade biçimiyle Japon modeli üretim felsefesi “Toyota Üretim Sistemi”‘nin doğduğu, geliştiği ve dünyaya yayıldığı şirket oluşuyla ayrıcalık kazanıyor.

Toyota Ruhu kitabı, sektörde rakiplerinden geri kalan ve ilerlemek için bir mucizeyi gerçekleştiren “Toyota Üretim Sistemi”‘nin baş mimarı Taiichi Ohno tarafından yazılmış Toyota’nın fabrikalarındaki çalışanlar tarafından defalarca okunan, yalın üretim, just in time, entegre fabrika, toplam kalite, Toyotizm, Fordizm hakkında öğrenilecek çok şey barındıran bir eser. Ayrıca şirketin başarısının anahtarı olarak gösterilen “Kanban Sistemi” hakkında detaylı bilgiyi de kitap içerisinde bulabileceksiniz. Japonların karşılaştığı sorunlara getirdiği çözümlere, üretim sistemlerini daha verimli hale getirmek için yaptığı çalışmalara ve sabırla oluşturdukları kanban sistemine hayran kalacak, farklı noktalardan bakabilmeyi, benzer problemlerle karşılaştığınızda arayabileceğiniz çözüm yolları ile ilgili önceden fikir sahibi olabileceksiniz.

1912 doğumlu Japon Endüstri Mühendisi Taiichi Ohno tarafından kaleme alınan kitap, hangi gereksinimlerden yola çıktıkları ile başlayan ve yavaş büyüme döneminde dahi var olmayı nasıl sürdürdüklerini anlatan bölümle sona eriyor. Ayrıca Toyota Üretim Sistemi’nin doğuşu, evrimi ve diğer gelişmeleri hakkında da bir çok bilgi veriyor.

Toyota’nın üretimdeki hızı aynı sektörde bulunan diğer şirketlerden öne geçmesini sağlıyor. Örnek vermek gerekirse, müşterinin herhangi bir Toyota satıcısına başvurarak, tamamen kendi istekleri doğrultusunda tarifini verdiği otomobili sipariş ettiği andan itibaren ürünün fabrikadan çıkarak müşterinin eline ulaşması 12 günü geçmiyor. Yeni bir modelin projelendirilmesi ise Batılı endüstrilerde 4 yılı bulurken, Toyota’da yaklaşık 2 yıl alıyor. Peki Toyota bu hızı nasıl mı sağlıyor ? Tabi ki de temelinde derin bir felsefe yatan ve yılların birikimiyle sağlamlaşan sistemi sayesinde. Bu konuda Toyota üretim sisteminin iki temel taşı olan “just in time” ve “otonomasyon” (jidoka) dikkat çekiyor.

İsrafların tamamen ortadan kaldırılması fikrinin temel taşı olan just in time (tam zamanında üretim) üretimi ve verimliliği arttıran depoları işlevsiz bıraktıran ve stoklamayı ortadan kaldırabilen, tüm departmanlarda başarı ile uygulanması büyük disiplin gerektiren bir sistem. Otonomasyon (jidoka) ise projeye uygun olmayan bir üretimin gerçekleşmesini engellemeye çalışan Sakichi Toyoda’nın, dokuma tezgahına olası üretim hatalarını ortaya çıkaran, ilmik ya da eğrilme hatasını gören ve işi otomatik olarak durduran bir cihaz takılması fikrini ortaya atması, uygulaması ve bu sistemin geliştirilmesi ile aynı mantığın otomobil endüstrisi kolunda uygulanmasıyla oluşmuştur.

Toyota Üretim Sistemi’nin evrimini de açıklayan kitap, temelde beş kez “neden” diye sormak olduğuna değiniyor ve bu nedenleri şu şekilde açıklıyor:
Diyelim ki bir makina durdu ve çalışmıyor:
1) Makina neden durdu?
2) Neden aşırı yükleme oldu?
3) Yağlama neden yeterli değildi?
4) Yağ pompası neden iyi çalışmamıştı?
5) Neden hasar görmüştü?
Örnekte olduğu gibi, “neden” sorusunu birkaç kez yinelemek bir sorunun belirlenmesine ve çözülmesine yardımcı olabilir.

Bir diğer önemli nokta olan Kanban sistemi için söylenebilir ki kitabın kalbini oluşturuyor. Sürekli olarak üzerinde durulan kanbanın üç kuralı şu şekilde:
1)Üretime yönelik bilgilerin toplanmasında kanbanı bir araç haline getimek
2)Üretim siparişleri ile ürünlerin nakliyesine yönelik bilgilerin kanbanda içerilmesi
3)Ürünlerin kanban olmadan üretilmesini ve çekilmesini yasaklamak
“Kanban İyileşmeyi Hızlandırır”

Yazar kitapta Endüstri Mühendisliği’ne, Ford sistemine, Japon tarzı üretim tekniğine de detaylıca değinmiştir. Bu nedenle tüm bölümlerin atlanılmadan dikkatlice okunmasında yarar var.
Son olarak, Toyota üretim sisteminin Türkiye’deki uygulaması hakkında bulacağınız bilgi başlıkları şunlar:
1)Muda Kavramı
2)Başlıca Yalın Üretim Teknikleri
– Just in time
– Jidoka
– Standartlaşma
– Takt time
– Poka Yoke
– Dengeleme (Heijunka)
– Hat Verimliliği (jishuken)
3)Takım Liderinin Rolü
a)Beceri Modülü
b)İş Güvenliği ve Sağlık
c)Kalite ve Verimlilik
d)Yönetim
e)Kaizen
4)Kazançlar

YAZAR TOYOTA ÜRETİM SİSTEMİ’NİN ALGILANMASINI KOLAYLAŞTIRMAK AMACIYLA SİSTEMİN 24 TEMEL KAVRAMINI “NOTLAR” BAŞLIĞI ALTINDA AÇIKLAMIŞTIR.