Yeni Mezun Bir Mühendisin Politikası Nasıl Olmalı?

12
6017

Zorluklarla girilen üniversite hayatınızın sonuna geldiniz. Daha başarınızı kutlamadan aklınıza hemen şu soru geliyor: “Şimdi ne olacak ve girdiğim işte ne kadar maaş alacağım?” Aile şirketiniz yoksa, okurken çalışacağınız yer belli değilse, maaş hakkında kafanızda soru işaretleri varsa ve iş hayatına atılmayı hemen düşünüyorsanız bu yazı sizin için hazırlandı buyurun..

Ülkemiz şartlarında yaşam koşullarının gitgide zorlaşmasının bir sonucu olarak, mühendislik okuyan bir öğrenci, okul yıllarında çektiği sıkıntıların farkındalığı nedeniyle mezun olunca ilk aklına gelen soru maaş konusuyla alakalı olur.

Öncelikle maaş konusundan önemli kriterler var diyerek söz başlamayacağım, her ne kadar anlatılsa da mezuniyetin verdiği heyecan ve güvenle kişi, maaşın hepsinden daha önemli olduğundan kendisini alıkoyamıyor. O yüzden o konu için kişisel tecrübelerin daha fazla ağır basması nedeniyle farklı bir yorum getirmeyeceğim. Tek söylenebilecek kısım, çalışacağı yerin çalışanına vereceği değer, sosyal imkan ve kariyer imkanının maaşın çok ötesinde olacağıdır. Zaten bu tip firmalarda maaş beklenilenin altına inmez. Buradaki önemli mevzu beklenilen rakamlar neler?

Bu hataya belki de mühendislikler arasından en çok Endüstri Mühendisleri düşmekte. Haklarını yiyemeyiz çünkü Türkiye örneklerine baktığımızda genel müdür ve CEO seviyesinde olan kişilerin meslek tanımlarında Endüstri Mühendisliği her zaman başa oynamakta. Bu durum yeni mezun “bir mühendise evet benim seviyem bu” gazı vererek hayal kırıklığına uğramasına koşar adım gitmesine yardımcı oluyor.

Kariyer basamaklarının çok zor aşılacağını düşünmemek gerektiğini vurgulamak lazım, ancak her zaman iş ilanlarında görünen “2 yıllık iş tecrübesi” konusunu gözardı etmekten de kaçınmak şart.

Çok arkadaşımdan “Biz işe giremezsek tecrübemiz nasıl oluşacak? Tecrübe için işe girmek lazım” lafını duyuyorum. Haklı bir söylem. Kulak vermek de yarar var. Ancak bu görüşte olup, bulduğu ilk işe giren insanların sayısı da az değil. Üstelik işte diretip hayatlarını erteleyenler de var.

İşe giriş konusu başlı başına incelenmesi gereken önemli bir konu. O yüzden işe giriş aşamasında benim gördüğüm önemli olan kıstasları yüzüstü geçmek istiyorum.

– Askerlik Konusu (Eğer geçici bir iş istemiyorsanız, yazılım işi gibi iş hayatı tecrübelerin farklı işlediği sektörlerde çalışmayacaksanız askerliğinizi bir an önce bitirmenizi tavsiye ederim. Ancak bunu stres konusu yapıp, iş imkanlarınızı da engellemeniz gerekmez. Yine de fırsatları tepmekten korkmayın, tekrar tekrar gelecektir, zaman kaybı diye birşey yoktur.  Her zaman telafi edilebilir makul süreler sizi bunaltmasın)

-CV Konusu (Sizi anlatan basit, farklı, renkli, iyi analiz edilmiş, mühendise yakışır bir cv oluşturmak mutlak yapılması gerekenlerin başında geliyor. Mühendise yakışır CV oluşturmak demek, deneyimleri, sosyal hayatı, alınan eğitimleri basit ve güzel biçimde ayırmış ilgi çekici, yaratıcı bir CV yaratmak demektir.) (CV’niz sizin giriş kapınız, etkili bir CV mülakatın çilingiridir. Yaptıklarınızı abartmadan, ezilmeden, destekleyebileceğiniz düşüncelerle eğlenceli biçimde aktarırsanız ilgi çekmeyi başarırsınız)

-Giyim -Kuşam (Artık siz bir öğrenci değilsiniz. Öğrencilikten terfi ettiniz, para kazanan, sosyal ortamı değişen bir birey oldunuz. Giyim kuşamınız o rahat blujean’lerden ibaret olmayacak, klasik takımlarınız ve yine sizi yansıtacak şık giysiler edinmeniz gerekecek.) (Benim bir tarzım var uymayan uymaz düşüncesinde olmanız sizin, inanılmaz bilgilerle donanmış çok yetenekli biri olduğunuz anlamına gelir. Böyle biriyseniz şansınızı deneyebilirsiniz. Ancak biz Endüstri Mühendislerin de dediği gibi “Herzaman daha iyisi vardır”)

– İşyeri hakkında bilgi, Sektör hakkında takip (Cv ile kapıları açtınız. Başvuracağınız işe göre ayarlanan CV’ler ve mülakata hazırlık yapılırken edinilen bilgiler mülakatta sizin dayanağınız olacak. Sırtınızı sağlam temellere verdiğiniz anda, karşınızdakiler sizin güveninizi anlayacak ve ne kadar hazır olduğunuzu görecekler)

– Hedef ve Rota ( Nereden başlamak istiyorsunuz? Sizin için önemli olan ne? Nerede yaşamak istiyorsunuz? İş demek sizin için ne demek? Sektör ve meslek olarak yatkınlığınız nedir? bu sorulara yanıt bulamayan bir mezunun iş hayatında yükselebilmesi çok zorlaşıyor)

Bütün bunları gerçekleştirdiniz veya gerçekleştirmediniz. Görüşmeye gittiniz ve işi alacağınızı düşünüyorsunuz. En sıkıntılı konuya gelelim şimdi. Maaş Konusu;

Mühendisliğin Türkiye’deki gelişimini göz önünde bulundurarak birkaç noktayla anlatmaya çalışacağım. Tabi bütün noktalarda istisnalar mevcuttur. Bunun böyle olmadığı noktalarda vardır.

– Türkiye’de genel olarak sabit bir skala bulunmuyor. Yeni mezunsanız pazarlık yapma yeteneğiniz çok fazla etkilemiyor.

– Yeni mezun demek Türkiye’deki şirketlerde 2 sene altı çalışan anlamına geliyor. 2 senedir çalışmıyorsanız yeni mezunsunuzdur.

– Mühendislik 4 senede öğrenilecek bir meslek olarak gözükmüyor maalesef. 25 yıldır çalışan üretim müdürü bile ben birşey bilmiyorum diyerek karşınıza çıkıyorsa o kişiye gidip de ben buranın verimliliğini yüzde 50 artıracağım, ciroyu 2ye katlayacağım vaadleriyle gitmeyin. Komik duruma düşmekten başka bir işe yaramaz.

-Ücret konusunu işveren açana kadar açmamanız faydalı olur. Sizin için bu noktada önemli olan öğrenmek, para kazanmak değil.

– KOBİ’lerle veya nispeten küçük şirketlerle çalışacaksanız tuzaklara düşmeyin. Sizin görevinizle yada mesleğinizle ilgili söylemlerde bulunup ücreti düşürmeye çalışmak için altyapı hazırlarken onları şaşırtın, bir mühendis gibi düşündüğünüzü kanıtlayın.

– Ücretten daha çok sosyal hakları sorun. SSK, yol, yemek, ek ücretler, prim, maaş artışı prosedürlerini sorun. Kaç kişi çalıştığını öğrenin, İnsan Kaynakları departmanın olup olmadığını sorun. Eğer İK Departmanı sayıca size yetersiz geliyorsa, ücret değerlendirmesinin nasıl yaptıklarını sorun, piyasaya göre mi şirket içi mi bunu öğrenin. Unutmayın pazarlık gücünüzü artırmak için karşınızdakinin adımını nereye atacağını kestirmeniz gerekiyor.

– Eğer sizden ücret konusunda ısrarla bir rakam bekleniyorsa kesin rakamlar vermekten kaçının, aralık vermek mantıklı bir seçim olur, yine de mülakatçıyı önce adım atması için zorlayın, aynı değerde çalışan kişilerin ücretlerini sorun.

– Ücret konusunda sizden rakam duymak istiyorlarsa bilin ki, sabit bir politikası olmayan şirkettesiniz. 800 liraya da başlayabilirsiniz 3000 liraya da. Pazarlık etmek için kolları sıvayın, agresif bir hal takınmadan kendinizi öne doğru birazcık iterek söze başlayabilirsiniz.

– Olmazsa olmazım, benim için eşik değer, Altına çalışmam gibi rakamlar vermekten kaçının. Benim için ideal, bana uygun rakam, benim değerimi üst seviyeye çekecek ücret tanımlarını kullanabilirsiniz.

– Ücreti beğenmediyseniz bunu güzel bir dille somut örneklere dayandırarak sizin değerinizi kanıtlayacak bir tavırla bunu karşınızdakine aktarın, sizi işe almaya niyetliyse düşüneceğini söyleyecektir, niyetli değilse zaten o değerde görmüyordur ve görüşmeyi noktalar.

– Ne olursa olsun, eğer son noktaya gelindiyse tüm şartları konuşun. Açıkta hiçbir nokta bırakmayın. Bu ayıp değil, haktır.

Peki Türkiye standartları nedir ne kadardır? diye soracaksınız.

Böyle bir standart yok maalesef.

Şehrine, sanayisine ve şirketin büyüklüğüne göre ücretler de değişiyor. Ancak ortalama bir değer çıkartırsak şu sonuçlara ulaşabiliyoruz.

Yeni Mezun bir Endüstri Mühendisi :

*1300-1500 aralığında başlaması uygun görülüyor. (Şehrine ve yaşam standartına göre aralık 1000-3000’e kadar büyüyebiliyor)

*2 sene çalışan bir Endüstri Mühendisi (Uzman Yard.,Yönetici Yard.,Yönetici Adayı pozisyonlarında ise maaşı yüzde 20 artış gösterebiliyor. Eğer bir gelişim sergileyememişse Stajer, Eleman pozisyonunda devam ediyorsa maaşındaki artış yüzde 10u geçmiyor.

* Aynı şirkette çalışmak maaşın artmasında engeller doğuruyor. Kendini kanıtladığını düşündüğünde (6 ayda olabilir-5 senede olabilir) başka iş arayışlarına girerek standartlarını yükseltebiliyor. Genelde 2. seneden sonra maaşını ikiye katlayan mühendisler mevcut.

*Bir diğer eşik değer 5 yıl (5.yıldan sonra uzmanlaşmaya başlayan mühendis daha güvenli ve işine hakim olması nedeniyle bu pazarlıkları daha iyi bir şekilde yönetiyor ve 3000 üstü rakamları görebiliyor)

*Büyük bir şirkette çalışıyorsa ve Direktörlük, Koordinatörlük mevkileri var ise bu rakam 7000 üstünde seyrediyor.

İstisnaların olabileceği gibi şehir farklılıkları maaşlar için çok büyük etken oluşturuyor.

Bu bahsedilen rakamlar Özel Sektör için.

Bakanlıklarda veya Kamu kurumlarında çalışacak Endüstri Mühendisleri için maaşlar standart oluyor. KPSS puanıyla ve sınırlı kontenjanlar ile alınan mühendislerin ücret konusunda daha önde başladığını hatırlatmakta fayda var.

Bankalarda çalışmak isteyen Endüstri Mühendisleri için ücretler yine tatmin edici seviyelerde olabileceği söylenebilir.

Uzman veya Servis Yardımcısı olarak başlıyorsa 1800-2700 arası maaşlarla giriş yapabiliyor.

Müfettiş Yardımcılığı sınavını kazanması halinde ek ücretleri ile 3000 seviyesine yaklaşıyor.

Bahsedilebilecek bir çok nokta var, belli başlı olanlar hakkında bu noktalar göze çarpıyor.

Eğer sizinde düzeltmek istediğiniz ya da eklemek istediğiniz yorumlar var ise bunu bildirmeniz beni mutlu edecektir.

Yeni mezun arkadaşlarımızın başarılı dolu bir iş hayatı geçirmesi dileğimle.

12 YORUMLAR

  1. ben daha 1. sınıfım fakat mezun olduktan sonra alacağım rakamlar düşük
    geliyo bahsedilen 7 bin civarı miktarları alabilmekte çok sonraları ve
    işinin ehli olmakla mümkün ve sonrası yok!Maaş konusunda bu tarz
    kısıtlamalar beni şimdiden gelecek kayıgısı duymaya itti.allah
    yardımcımız olsun.Yoksa benm mi beklentilerim yüksek?

  2. Beklentileriniz kısa vadede yüksek. En kötü ticaret en iyi maaş dan iyidir denir. O nedenle, kendi kişisel gelişiminize odaklanmanızı ve maaş konusunu en son düşünmenizi tavsiye edebilirim.

  3. Recep Merhaba,
    Maaş konusunda birisinin emri altında çalışırken maalesef dediğin miktarlara çıkabilmek için belli yılları devirmek ve tecrübeni yansıtman gerekiyor. Bir şirketin başını çeken insan sayısı elenerek belirleniyor. Bu nedenle eğer maaş kaygısı var ise girişimci bir fikirle kendi işine yönelmeni ve bir kaç iş denemesinden sonra doğru kaynağı bulabilmeni diliyorum. Genelde 5 senelik iş tecrübesi girişimcilik için yeterli oluyor.

  4. Merhabalar, Ben 2014 Endüstri Mühendisliği mezunuyum. Yeni başlayan arkadaşlara bazı tavsiyelerim olacak. Kendinizi ilerde bu pozisyonda çalışacağım ve şu konular hakkında bilgi sahibi olacağım demekten çok maaşları ile ilgileniyorsunuz. Yanılıyorsunuz. Maaşların artışı size bağlı arkadaşlar çünkü 4 yıllık eğitim hayatınızda üniversitede ve üniversite dışında kendisini geliştirenler tatmin edici maaşlar alacaklardır.
    Kendinizi hangi yönde geliştirmek istediğinize 2. sınıfın sonunda karar vermeye başlayın ve bununla ilgili departmanlarda staj yapmanızı öneririm. Ayrıca asistanlarınızı ve hocalarınızı sizi yönlendirmeleri ve bilgilendirmeleri konusunda sıkıştırın.

    Herkese başarılar dilerim

  5. Merhabalar, Ben 2014 Endüstri Mühendisliği mezunuyum. Yeni başlayan arkadaşlara bazı tavsiyelerim olacak. Kendinizi ilerde bu pozisyonda çalışacağım ve şu konular hakkında bilgi sahibi olacağım demekten çok maaşları ile ilgileniyorsunuz. Yanılıyorsunuz. Maaşların artışı size bağlı arkadaşlar çünkü 4 yıllık eğitim hayatınızda üniversitede ve üniversite dışında kendisini geliştirenler tatmin edici maaşlar alacaklardır.
    Kendinizi hangi yönde geliştirmek istediğinize 2. sınıfın sonunda karar vermeye başlayın ve bununla ilgili departmanlarda staj yapmanızı öneririm. Ayrıca asistanlarınızı ve hocalarınızı sizi yönlendirmeleri ve bilgilendirmeleri konusunda sıkıştırın.

    Herkese başarılar dilerim

  6. Recep,
    Maas beklentin cok yuksek. 7000 alan endustri muhendisi parmakla sayilir bu ulkede. 1300 ile ise baslayan cok arkadasim var.

  7. Merhaba. 2011 mezunuyum ve mesleğe ilk başladığımda maaşım 800 TL idi. Şu an yönetici pozisyonundayım ve aylık 3500 TL kazanıyorum. Dolayısıyla imkansız değil

  8. Merhaba, 2016 senesi için geçerli maaş konusunda konuşacaklarım. 2016 mezunuyum 1 sene okulu uzattım ve bu uzattığım süre boyunca hep bir yerlerde çalıştım parça parça da olsa. En son bir firmada 800 TL’ye işe girdim. Maaş konusu canımı sıkan en önemli etkendi ama çalışmaya devam ettim. Benim için ayarlanan pozisyon ( Üretim Planlama) deyim yerinde ise bir dayıoğlu tarafından dolduruldu. Bu kişi mühendis değil bu arada. Daha sonra mobbing’e maruz kalmaya başladım. En küçük sıkıntım maaş olmaya başladı. Sürekli stresli, gergin, bir sonraki günü düşünerek geçiriyordum zamanımı. Yazıda belirtilen bir konunun üstüne basmak istiyorum bu yüzden. Önemli olan gerçekten huzurlu olabileceğiniz, çalışmaktan keyif aldığınız yerlerde çalışmak ya da en azından sizi baskı altında tutacak, sizi yıpratacak yerlerden uzak durmanız olacaktır. Hepinize başarılar dilerim.

  9. Asgari ücret 1300 TL iken yıllardır emek vererek meslek sahibi olmuş mühendisin işe 1500 TL ile başlaması ne kadar mantıklı? Ne göz katlanıyor buna ne de gönül..7000 TL beklenti olması komik ama en azından 2000 TL ile başlamak tatmin eder diye düşünüyorum..Aç gözlü değiliz emeğin karşılığının makul göstergesi hiç değilse..

  10. Merhaba ben endüstri muhendisligi son sinif ogrencisiyim.Bir aksilik olmazsa bu sene mezun olucam.Herkes gibi benimde kafamda bir cok soru var. Hangi sektör? Hangi alan ? Maaş konusunda ise cok fazla bir beklentim yok açıkçası. Staj yaptığım yerlere ve proje icin çalıştığım özel sektörlere bakarsak maaş araligi 2 yillik bir calisan icin 2000-3500 aralığında. Bunlardan ziyade calisma hayati ise girme sureci ve devamı konularında tavsiyelerinizi bekliyorum. Simdiden teşekkürler.

Bir Cevap Yazın