ALARMLI KAÇAK ÇALAR SAAT CLOCKY

47

Snooze(erteleme)  düğmesinden  Girişimci Gauri Nanda’nın Clocky’i tasarladığı ana deyin saat alarmı tasarımı konusunda inovatif bir atılım olmamıştı. Profesör Elie Ofek’in incelediği, ‘kaçak ’  hitinin ilham verdiği birkaç hadiseyi sizlerle paylaşacağım.

Carmen Nobel:

2005 baharında Good Morning America programında medya organı Gizmodo, komidinden yuvarlanarak atlayıp kaçan, olanca sesiyle tüm odada çınlayarak öten , durdurup kapatmak için sahibini zorla yataktan kaldıran ‘clocky’  adlı saatten bahsediyordu.

Clocky’nin 2007 ye kadar marketlerde yerini almadığı göz önünde bulundurulduğunda, tanıtımı alışılmışın dışındaydı(tutulmamıştı).

“Clocky’i 2 gün içerisinde öldürebilirdim.”

                                                    —DIANE SAWYER

Tam o dönemde cihaz yüksek lisans öğrencisi Gauri Nanda’nın MIT Medya laboratuvarında endüstriyel tasarım kursu için geliştirmiş olduğu bir projeydi. Clocky’i kursun web sitesinde birkaç fotoğrafın ötesinde  piyasaya sunmayı planlamıyordu fakat fotoğrafları gören birkaç meraklı blogger onları yayınladı. Clocky söylentisi  bir virüs gibi yayıldı ve sonunda L.A. Times gazetesinin ön sayfalarında yer aldı, Jay Leno’s Tonight Show programında  clocky’den söz edildi ve ayrıca Jeopardy yarışmasında bir soru olarak soruldu.

Aynı zamanda, Harvard Business School Profesörü Elie Ofek  ikinci yılında verdiği Pazarlama ve İnovasyon dersi için vaka çalışması araştırması  yapıyordu.

Ofek’in sözleriyle “Beklenmedik başarı yakalayan yeni ürünler ve inovasyonlar arıyordum – fark edilmesinin(tutulmasının) beklenmediği  ve sonunda popüler olan-  ve bu durumun nedenini kavramaya çalışıyordum.”

Clocky gereken özellikleri karşılıyordu. Eliet Shermanın fikirleriyse:”Clocky:  öncelikle ‘kaçak alarmlı saat’ olarak sonrasında Nanda Home firması tarafından  ‘Clock’den sonra hayata hazırlan’ mottosuyla tanıtıldı. Ofek, Nanda şirketinin ertelemeli alarmı olan thwarter’ın tasarım, konumlandırma, pazarlama ve aynı zamanda şirketin ürün hattını genişletmedeki karşılaştığı zorlukları inceliyordu.

Evrensel girişimci tüketicilerin ürünle ilgili akıllarında canlanan sorular ise:

  • Ürün mega mağazalar yoluyla mı ya da lüks butiklerde mi satılmalı? ( Nanda, ürünün ilanıyla kaydettiği tüm gelişmelere rağmen öncelikle ürünü özel kataloglarda tanıttı ve küçük hediyelik müze mağazalarında satışa sundu)
  • Fahiş fiyat riskini göze alarak bir Amerikan ürün tasarım firmasıyla çalışmak mı ya da içsel kontrol ve iletişim riskiyle daha makul fiyatlarda bir yurtdışı firmasıyla çalışmak mı daha karlı?(Nanda ailesinden kalma küçük bir sermaye ile ürünü piyasaya sunmak yerine  (ürün tasarımını muhafaza edip) Asyalı bir firma ile alt sözleşme yaptı.)
  • Çeşitli tepkileri üzerine toplayan, sıra dışı bir ürün (Clocky gibi) etrafında iş kurmak isteyen her girişimci, ürünün şaşırtıcı ve istem dışı yapılmış tanıtımının getireceği bazı sorunlarla karşılaşacağı için Clocky vakasını incelemeye yöneldi.
  • Ürününüzün eğlence ve işlev dengesini koruyarak kesintisiz bir başarı ivmesine ulaşmasını nasıl sağlıyorsunuz ?

Clocky Sinirleri Etkiliyor                                                                                                                                                                       Clocky’e kadar, General Electric-Telechron  firmasının erteleme(snooze) tuşuna sahip ilk alarmlı saatleri satmaya başladığı 1950’lerden  bu yana çalar saat pazarında büyük bir yenilik olmamıştı.Ofek: “Her nedense, duygusal ilişki içermeme, düşük maliyet, düşük duyarlılık gibi kendine özgü unsurlarına rağmen alarmlı saati tahtından indirdik.”Fakat birçoğumuzun alarmlı saatle samimi ve duygusal bağlarımız var. Yatağımıza uyumaya gittiğimizde de, sabah uyandığımızda da gördüğümüz ilk şey “saatlerimizin alarmı”. Bir yandan sabah uyanmak için ona güvenirken bir yandan gün ışıdığın da çıkardığı sesten şikayetleniyor, kızıyoruz.

Ofek’’in anlattığına göre “Planlanan zaman da uyanmak çok önemli ve birçok insan bunu başarmakta zorlanıyor. İnsanlar açıkça ifade etmeseler de bu durum çalar saate duygusal bir tepki vermekle sonuçlanıyor ve genelde bu tepki olumsuz oluyor. Sınıftaki öğrencilerin kaçının kronik snoozer olduklarını sorguladığım da çoğu el kaldırdı. İnsanlarda ki çalar saate olan olumsuz tepkiler zamanla sonlanıyor. 10$ lık bir çalar saate olan bağlılık düşük etkiye sahip gibi görünse de, aslında ( uyku hayatımızın merkezinde olduğu için) derin duygularımızın kaynağıdır. “( Bu durum karşısında, 25-34 yaş aralığında ki insanların %57 si fazladan 9 dakika daha uyumak için alarmı erteliyor. Hatta birçoğu yataktan kalkmadan önce en az 3 kere alarmlarını erteliyor.”

Ofek’in dört yıldır öğrencilerine anlattığı Clocky vakasında, ürün ortaya çıktığında medyanın ürüne gösterdiği ilgi ve evrensel köklü duygular yazarlar ve gazetecilerin tepkisini çekmişti. Örneğin  Good Morning America programında ürünün ilk örneğinin tanıtımı sırasında, Diane Sawyer “Clocky’i iki gün içinde öldürebildim.” şeklinde açıklama da bulunmuş.

 

Hem Eğlenceyi Hem İhtiyacı Karşılıyor

Nanda clocky’i kurs için tasarladığı sırada aklında sizi sabah uyandıracak  evcil hayvan görünümlü bir robot vardı. Bugün piyasada ki krom veya plastikten yapılmış Clocky modeline karşı Nanda’nın yaptığı ilk örnek yünlü kumaş kaplıydı. Nanda hala piyasa da olan ürünün, Sony’in ürettiği robot hayvan AIBO gibi tarihe karışmaması için eğlenceli olması kadar işlevselliğine de önem vermesi gerekiyor.

APPLE’IN BAŞARILI OLMASININ ARKASINDA YATAN SEBEP, ÇEKİCİ BİR TASARIM SAĞLAMASININ YANI SIRA KULLANIŞLI BİR İŞLEVSELLİĞE SAHİP OLMASIDIR.

                                                                                              —ELIE OFEK

Ofek : “En moda ürünler işlevsel ögelerden yoksun. Örneğin, Pet Rock(evcil kaya) hiçbir işlevsel özelliğe sahip değil. Aynı şekilde gıdıkla beni Elmo olarak bilinen oyuncağında hiçbir işlevselliği yok fakat Clocky’i incelediğimizde sevimlilik faktörünün yanı sıra işlevsel özelliklere de sahip. Apple ürünlerini ele alalım: Tasarımı sizin için bir şeyler ifade eder fakat rakipler Apple’ın işlevinden daha üstün işlevli bir ürün geliştirdiklerinde, tasarımın tek başına hiçbir getirisi olmaz. “

Tüm anlatılanlara isnaden Nanda, ev temizlik robotu olan Roomba isimli akıllı robot süpürgenin gerek fonkiyonel gerekse eğlenceli yanlarıyla tarihe karışmaktan çok uzak olduğundan söz ediyor: “Birçok insanın, ilk nesil rombanın her ne kadar evin etrafında dolanması eğlenceli olsa da bir süreden sonra marifetli ve eğlenceli bir akıllı robot olmaktan çıkıp küçük sonuçlar vermesinden ve kullanım zorluklarından bahsettiğine tanık oldum. İRobot şirketi ürününü bir süre piyasada gözlemledikten sonra, olduğundan daha zor ev işlerine yeni çözümler getirmeyi hedefleyip orijinal Roomba’yı geliştirerek, [robot paspas] Scooba gibi diğer yeni ürünleri tanıtıp piyasaya sunuyor.”

Sonraki Aşamalar

tocky-touch-rolling-alarm-clock-xl

Ofek, baharda derslerine konu edindiği Nanda Home şirketinin ürettiği, birkaç yıl içinde satışlarının durgunlaşmaya başladığı Clocky vakasını yeniden inceleme kararı aldı. Gelirleri 2007 yılında 2.2$ milyon iken  2008 de 1.5$ milyona 2009 yılında ise $990,000 ‘a kadar düştü. Nanda müşterilerine saatin alımını teşvik amaçlı fiyatı 50$ dan 39$’a düşürdü. Şirketi başarılı bir şekilde büyütürken, var olan ürün yelpazesini genişletmesi ya da yeni bir ürün girişiminde bulunması gerektiğini biliyordu.

“Ofek: İşte girişimci öğrencilerin dikkat edip, ders alması gereken bir nokta daha: Şirketin bu büyüme aşamasını nasıl yöneteceğim?”

Nanda’nın potansiyel bir Clocky’i tamamlayıcı olarak geliştirdiği ürünlerin prototipinin tanıtımında görülen farklılıklar ise: Ticky, standart arayüzün aksine dijital saat ve dakikayı gösterme özelliğine sahipken; Tocky,  Mp3 müzik yükleme özelliğiyle müşterilerine bip sesi yerine sevdikleri şarkılarla uyanma fırsatı sunuyor.

Tüm bunların yanı sıra Nanda yeni ürün fikirlerine sahip: Güç tasarrufuna sahip, şarjı dolduğunda kendisini prizden çıkartan Spitlet diye adlandırdığı elektrikli kablo, güneş ışınlarının konumuna göre evde yer değiştirebilen bir çiçek saksısı, Follo ismini vermeyi planladığı, sahibine kişisel asistanlık yaparak ortalık da gezinecek bir robot.

Pek çok girişimci tüketicileri yeni bir ürüne yönlendirme konusunda büyük bir ikilem de kalıyor. Ofek’in bu konudaki görüşü ise: “Tüketicilere, hali hazırda kullandıkları üründen tamamen farklı konseptte bir ürün seçeneği sunduğunuzda, ürün tüketiciye yabancı geldiği için negatif tepki almanız işten bile değildir.”

Nanda Home şirketinin gelişim aşamalarını incelediğimizde, şirket Clocky’den aldığı ilhamla Tocky’i geliştirip piyasaya sundu.

Ofek’in Nanda’dan aldığı son bilgilere göre, Nanda şuan da çocuklara özel  Clockiddie or Clockiddo ismini vermeyi düşündüğü bir alarmlı saat tasarlamayı hedefliyor. Bu saat yalnızca çocukları uyandırmakla kalmayıp, aynı zamanda onlara masal anlatıp, ninniler söyleyecek.

Nanda’nın dikkatini çeken olguya göre, çocukların sadece uyanması değil uyumak için yataklarına gitmeleri de aileler için büyük bir sorun teşkil ediyor. ‘Fakat aileler bu durumu göz önünde bulundurarak, çocuklara özel yeni tasarlanan saati almaya istekli olacak mi?’

Ofek: “Peki bu durum bir üçüncü vaka konusu olabilir mi? Nanda ürünü piyasaya sunduğunda zamanla göreceğiz.”

Bu zaman zarfı içerisinde, Ofek Clocky vakasını derslerinde konu edindiğinde eşlik etmesi için Nanda’yı davet etti ve Nanda’nın tutumuyla ilgili bizimle görüşlerini paylaştı: “Bence Nanda fikir paylaşımı havasında geçen sınıf ortamından çok hoşnut kaldı çünkü o an, Nanda’ya fikirlerini insanlarla paylaşma ve aklından yeni projelerin canlanması fırsatını verdi.”

“Harvard Business School’ un kıdemli editörü Carmen Nobel’in http://hbswk.hbs.edu/item/hbs-cases-clocky-the-runaway-alarm-clock yazısından çeviridir.”

 

Bunlar da İlginizi Çekebilir Yazarın Diğer Paylaşımları

Yoruma kapalıdır.