Türkiye'nin Endüstri Mühendisliği Platformu

İş Yaşamındaki Başarının 9 Anahtarı

0 26

Bu kitap tam anlamıyla yönetim bölümünde çalışmak isteyen arkadaşlarıma göre mutlaka iş hayatına atılmadan önce okumanızı ve hayatınıza geçirmenizi tavsiye ederim. Endüstri Mühendisleri’ nin Okuması Gereken Kitaplar Listesi’ nden İş Yaşamındaki Başarının 9 Anahtarı kitabından sizler için çıkardığım notlar sizlerle, Keyifli okumalar  🙂

Davranış Kalıplarının Gücü (İş Yaşamındaki Başarının 9 Anahtarı)

Karşımızdaki insana yaklaşımımızı belirlemek için önce o kişinin dünya modeline inmemiz gerekir. Bunun için yapacaklarımız odaklanma, gözlem, iletişim, kontroldür.  İnsanların alışkanlıkları davranış kalıplarını oluşturur ve insanlar bunlara uyum sağlandığı sürece anlaşma yoluna giderler.  İş yaşamında bu kalıplar yardımıyla başarıya ulaşabiliriz işte size başarının 9 anahtarı;

      Anahtar 1: Değişiklik Kalıbı

Bu kalıp bir insanın değişiklikle nasıl baş edeceğini veya edemeyeceğini gösterir. Bu kalıp yaşamımızın her anı boyunca bize 4 farklı durumu yansıtır; aynılık, nitelikli aynılık, farklılık ve nitelikli farklılık. Yapılan değişiklik testine göre insanları da bu durumlara göre kategorize edebiliriz. Bazı insanlar bir işe girerler ve emekli olana kadar aynı işte çalışırlar ve bu durumdan hiç şikayetçi olmazlar bu kişiler değişikliğe kapalı aynılık insanlarıdır. Arada bir farklılık isteyenler ise nitelikli aynılık insanlarıdır. Başka bir grup ise bu monotonluktan sıkılır ve sürekli iş değiştirmeyi isterler bu gruba da farklılık ve nitelikli farklılık insanları öncülük eder. İstatistiklere göre aynılık insanları farklılık insanlarının iki katıdır.

        Anahtar 2: İlgi Kalıbı

Bazen yeni tanıştığımız biriyle sanki yıllardır tanışıyormuş hissine kapılırız. Sohbetler su gibi akar. Laf lafı açar. Bunun nedeni ortak ilgi noktalarımızın olmasıdır. Etrafımıza baktığımızda samimi arkadaşlarımız hep aynı ilgiyi paylaştığımız kişilerdir. Bu kalıp insanlarla ortak olan veya olmayan yanlarımızla ilgilidir. En çok ilgi duyduğumuz ilgi ve yaşam alanına işaret eder.  Beş tane temel ilgi kalıbı vardır; insanlar, nesneler, eylem, yer, bilgi.

İş bağlamında çok az ortak noktamız bulunan hatta hiç sevmediğimiz insanlarla uyum sağlamamız gerekebilir. İlgi kalıbı insan olan kişilerin yaşamdaki temel ilgisi diğer insanlardır. Sürekli insanlarla etkileşim halinde olmayı isterler. Halkla ilişkiler departmanında başarılı olurlar. Nesne insanları nesneleri kullanmayı ve ekipmanları onarmayı severler. Teknisyen operatör gibi işlere ilgi duyarlar ve başarılıdırlar. İlgi kalıbı yer olan kişiler daha çok olayların geçtiği yeri vurgularlar mekan onlar için ön plandadır. Çalıştıkları yere önem verirler ve çalıştıkları yerde değişiklik yapmayı severler. Bu kişiler için seyahat gerektiren işler uygun olabilir. Eylem insanları ise olup bitenlerle ve etkinliklerle ilgilenir. Önemli olan eylemin kendisidir. Bu kişilere hareket gerektiren işler verilmelidir. Bilgi insanları hem bilgi verme hem bilgi toplamayla ilgilenirler. Her şeyi bilmek isterler.  Bu kişiler problem çözme odaklıdırlar çalışmak için sakin ortamları severler.

       Anahtar 3: Bilgi Kalıpları

Bazı insanlar bilgileri beş duyuları aracılığıyla toplarlar ki bunlara somut bilgi insanları denir. Bazıları ise sezgileriyle hareket ederler. Somut bilgi insanları, dokunabildikleri, görebildikleri, duyabildikleri işlere odaklanırlar. Soyut bilgi insanları ise altıncı hissine ve sezgilerine güvenir. Aslında bu insanlar duyuları inkar etmezler ama, dünya hakkındaki bilgileri duyusal olmayan araçla toplarlar. Somut insanlar her kurumun ön cephesinde yer alırlar günlük somut görevleri üstlenirler. Tipik iş adamları somut gruptadır. Soyut insanlar ise stratejik planlamada ve tasarım görevlerinde önemli rol oynarlar. Özetle şimdiye odaklanan insanlar somut, orijinallik, yaratıcılık ve geleceğe odaklanan insanlar soyut insanlardır.

       Anahtar 4: Değerlendirme Kalıbı

Bazı insanların her durumda nasıl davranılacağı konusunda neden sürekli olarak başkalarına bağımlı göründüklerini, bazılarının da diğerlerinin ne düşündüğüne pek aldırış etmeden kendi bildikleri gibi yapmaya devam ettiklerini hiç düşündünüz mü? Bazı insanların neden sürekli tavsiye istediğini, bazılarının ise hiç istemediğini, hatta verilse bile aldırmadığını hiç fark ettiniz mi?

İşte bu kalıp bunu inceler. İç değerlendirme kalıbına sahip bir insan, karar ve eylemlerini içsel kriterlere dayandırır. Dış değerlendirme kalıbına sahip bir insan ise karar ve eylemlerini dış dünyadaki insanlar, olaylar, inançlar ve görüşlere dayandırır. Şirketler genellikle işin gerektirdiği değerlendirme kalıbına uymayan insanları işe almaktadır. İç ve dış değerlendirme kalıplarının temelleri şudur: Takım oyununu seven biri mi yoksa yalnız oynamayı seven biri mi? Elimizdeki işin iyi yapılabilmesi için geri besleme ihtiyacı duyan bir insanı mı alalım, yoksa sürekli sırtını sıvazlamak gerekmeyen ve tek başına çalışabilecek insanı mı?

Dış değerlendirme kalıbına sahip bir insan başkalarıyla etkileşim gerektiren işlerde başarılı olur. Ekip çalışmasına rahatlıkla uyum sağlayabilirler. İç değerlendirme kalıbına sahip insanlar ise yalnız çalışmayı tercih ederler ve kimsenin işlerine karışmasını istemezler.

         Anahtar 5: Karar Kalıbı

En son ne zaman yeni veya kullanılmış bir araba aldınız? O modelin sizin için doğru olduğuna nasıl karar verdiniz? Neden başka programları değil de belirli bir haber programını izliyorsunuz? Bu kararları niçin aldığınızın bilincinde misiniz? Her gün yüzlerce karar alıyoruz.  Bunlardan bazıları çoklu seçenek arasında tercih yapmamızı gerektiriyor ve bazıları doğru yanlış türü kararları. Bu karar alma stratejilerinde bu davranış kalıbı yatar. Karar alma stratejisinin aşamaları tetikleyici, harekete geçme, sınama, karar noktası, sonuç.

Bu kalıbın önemi insanı etkilemektir. Karar kalıbı ışığında satın alma stratejileri geliştirilir. Gerçekten ne alacağımıza nasıl karar veriyoruz?  Şöyle ki karar vereceğimiz şeyin göze kulağa duygulara ve mantığa hitap etmesine bağlı olarak karar almamızı sağlarlar. Örneğin bir mağazada durmadan çalan hareketli müzik satın alım gücünü arttırır. Bunu dışında olayların doğru görünüp görünmediği hakkında karar verilmesini gerektiren hakemlik ve hakimlik gibi meslekler bile karar kalıbıyla yapılır. Görsel bir insanın işletmede en iyi yapacağı iş kalite kontroldür. İşitsel insanlar için bir arızanın giderilmesi için çeşitli seslerin bilinmesi gereken işler uygundur.

      Anahtar 6: Motivasyon Kalıbı

Bir insanın herhangi bir şey yapması için temelde iki neden vardır. Belirli bir hedefe varmak veya bir şey elde etmek istediği için motive olan bir insan tipi vardır. Bu tipe ilerlemeci insan tipi denir ve ödüle tepki verir. İkinci tip ise belirli bir şeyden veya durumdan kaçınmak için motive olur. Buna da kaçınmacı tip denilir. Bu tipi cezalar motive eder. Çocuğunuza sınıfını geçerse bir bisiklet alacağınızı söylerseniz bu onu birinci guruba sokar. Ancak sınıfta kaldığı takdirde cezalandıracağınızı söylerseniz bu da aynı şekilde motive eder ama onu ikinci guruba sokar. Biri zevk alacağa bir şeye ulaşırken, diğeri acı bir durumdan kurtulmak olur. Her ikisi de motivasyon kalıbıdır. Böyle bir durum ilerde çalışma hayatında çocuğun davranış kalıbını belirler.

Şimdide bunu iş yaşamına uyarlayalım; çalışanlar kurum misyonunu ileri taşımak açısından gereken eylem görev ve hedefleri yerine getirmek istemedikleri zaman hızla ve etkili bir şekilde ele alınması gereken etkili bir motivasyon sorunu vardır. Bir insanın içsel durumun doğrudan etkileyemezsiniz ama kontrol altında tuttuğunuz dış ödül veya cezalarla o insanın dürtülerinin tatmin edilmesi yönünde beklentiler yaratabilirsiniz. Bunlarda  ödül ve cezalarla sağlanabilir. İşletmedeki kaçınmacı ve ilerlemeci insan tiplerine göre bu motivasyon kalıbı uygulanmalıdır.

      Anahtar 7: Dürtü Kalıbı

Davranışlar insan ve çevresinin bir fonksiyonudur. Dürtüler insanın içindedir tatmin kaynakları ise çevrede bulunur. Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisi bu kalıbın en iyi örneğidir. İnsanların ihtiyaçları

maslow-ihtiyaclar-hiyerarsisi

Bu hiyerarşi şu yönüyle önemlidir. Bulunduğumuz yerin yukarısındaki düzeyleri anlayamayız, aşağıdaki düzeyleri ise hızla unuturuz. İş yaşamında üç çeşit insan vardır; güç, sevgi ve başarı insanlarıdır. Güç insanı hakimiyeti ve kontrolün ellerinden isterler. Sevgi insanı ise karşılıklı anlayışa dayalı yakınlık ilişkilerine önem verirler ekip çalışmasına odaklanırlar. Başarı insanı kendini gerçekleştirme dönüştürme ve ispat etmeye önem verirler ve üretime odaklıdırlar.

       Anahtar 8: Etkinlik Kalıbı

Burada da insanlar kuralcı ve seçenek insanı olmak üzere ikiye ayrılır. Peki siz hangi gruptasınız? İşte cevabı: Eğer Rutine bağlı kalmayı seviyorsanız,  bir asansöre girdiğinizde ineceğiniz katın düğmesine basılmış olduğunu gördüğünüz halde yine de otomatik olarak basma ihtiyacı duyuyorsanız siz kuralcı bir insansınız. Talimat veya kurallara uymanız istendiği zaman canınız sıkılıyorsa o zaman seçenek insanısınız. Kuralcı insanlar etkinlik ve öğrenmeyi, yani her görevi sıralı eylemler dizisi olarak görürler. Seçenekçiler ise çeşitli alternatiflere sahip olmak isterler. Eğer iş hayatında kuralcı ve seçenek insanlarını bir arada çalışıyorsa bu kişilerin ast üst ilişkisi şeklinde çalışmalıdır. Seçenek insanı kuralcı insanın üstü olacak şekilde yerleştirilmeli.

      Anahtar 9: Organizasyon Kalıbı

Bir organizasyonda düzen plan program önemlidir. Bu kalıp tam olarak bununla ilgilidir. Bunun için zaman yönetimi eğitimleri verilerek işçilerin eğitileceği düşünülür fakat zaman yönetimi eğitimleri ve seminerleri zaman kaybından başka bir şey değildir. Çünkü bir organizasyonda insanlar ikiye ayrılır; planlamacı ve özgür ruhlu insanlar. Planlamacı insanların zaman yönetimine ihtiyacı yoktur özgür ruhlar ise zamana kavramına bağlı kalmazlar.  Eğer planlamacı bir kişiliğiniz varsa her şeyi önceden planlar ve o şekilde gitmesini istersiniz. Özgür ruhlu insanlar ise planı programı ve rutini sevmezler her şeyi akışına bırakırlar. İş yaşamında planlamacı insanlar dakik ve düzenidirler. Sorumluluk üstlenirler zaman kavramına bağlı kalırlar. Bu yüzden kurumların bel kemiğini oluştururlar. Özgür ruhlu insanlar ise program gerektirmeyen işlerde verimli olurlar.

 

Yazar: Marilyne Woodsmall, Wyatt Woodsmall

Bir Cevap Yazın