Kimsenin cevaplayamadığı soru (!): Endüstri Mühendisi Ne İş Yapar?

579

Endüstri mühendisi ne iş yapar?

Günümüz endüstri dünyasında aslında cevaplaması zor bir soru olarak görülür. Bu soru kendisine yöneltildiğinde ise bir endüstri mühendisi tebessüm etmeden de cevap vermez aslında buna. Sanki yıllardır bu soruya cevap vermek için beklemiş gibidir. Açıp çalışmıştır belki bu soruya, onlarca makale okumuş, kitap okumuş ve buna cevap aramıştır. Soruyu zorlaştıran aslında birçok farklı yön vardır. Hayatta soyut şeyleri anlatmak hep daha zor olmuştur. Zor olması ile beraber daha da büyük önem arz etmiştir önemli insanların gözünde. Felsefe buna büyük bir örnektir. Felsefeyi özümsemeyen bir insana onunla alakalı bir şeyler ifade etmek mümkün değildir. Çünkü baştan algılarını kapatmıştır bu insan felsefeye, ona inanmaz ve ona güvenmez. Ama felsefenin ne sonuçlar doğurduğunu biliyorsa dünya tarihinde bir insan, onun hakkında bir şey bilmese bile bileni dinlemek ister hep ve saygı duyar. Endüstri mühendisi düşünce ve felsefe ile alakalıdır bunu özümsemek gerek önce.

“Endüstri Mühendisi Ne İş Yapar?” sorusunu soran iki farklı kesim vardır. İlki endüstri mühendisinin neler yapabileceğini bilen ve cevapta cevabı verecek kişinin düşüncelerinin kıymetini arayan kesimdir. Diğer bir kesim ise alaylı bir şekilde “Ne işe yararsınız siz?” şeklinde doğrudan kaba bir soru yöneltmek istemediği için kibarlaştırır aklındaki soruları. Bunun manası senin yaptığın işi bende yaparım demek gibidir.

Yakın zamanda yaşamış olduğum bir anımı paylaşmak isterim sizlerle. Geçenlerde yolda kaldığım bir zamanda ihtiyar bir amca beni arabasına almış ve gideceğim yere kadar bırakmıştı. Amca ile sohbet ederek yolculuğu sürdürdük. Bana ne iş yaptığımı, nereli olduğumu ve bunun gibi sorular sordu. Endüstri mühendisi olduğumu söyledim. “Ne iş yaparsın sen?” dedi. Beklenen soru geldi dedim kendi kendime. Amcanın anlayacağı şekilde biraz basitleştirdim cevabımı. “Üretim, sistem, makine, insan bunları yönetir üretimi, verimliliği artırır, bunu yaparken bilimsel yöntemleri kullanırız amca.” dedim. (Şimdi baktım da çok basit olmamış aslında cevap 😊) Amca çok doğal bir şekilde cevap verdi: “Aynısını bende yaparım ne var bunda.”

Bu soruya verilmiş en etkili cevaplardan biri üniversitede iken hocam tarafından verilmişti benim için. Profesöre aynı soru yöneltilmişti ve o bile zorlanmıştı bunu cevaplarken. Sonra durdum ve düşündüm, vazgeçtim bilimsel açıklamalar yapmaktan dedi. “Biz kaynakları kullanırız.” verilen yalın bir cevap olmuştu, yalın olması münasebetiyle çok da etkili.

Ben bu soruya vereceğim cevabı bir hikâye ile pekiştirmek isterim.

Ünlü bir kalp doktorunun arabası bozulur ve arabasını tamire götürür. Tamirci arabayı tamire başlar. Bir an doktora döner ve hem şaşkın hem de düşünce dolu gözlerle “Ben şimdi kaputu açacağım bir bakışta problemin nerede olduğunu anlayacağım, kapakçıkları temizleyeceğim, gerekirse kabloları, motor yağını değiştireceğim, hatta çok gerekli ise motoru çıkarıp yerine yenisini takacağım. Siz ve ben neredeyse aynı işleri yapıyoruz. Söylesenize nasıl oluyor da siz milyon dolarlar kazanıyorsunuz ama ben meteliğe kurşun atıyorum?” der. Doktor soruyu çok zekice bulmuştu aslında ve hak da vermişti tamirciye. Fakat tamircinin atladığı bir nokta vardı. Doktor cevaben der ki: “Bir de bunların hepsini motor çalışıyorken yapmayı denesene.”

Problem insanın olduğu her yerde vardır. Problem olduğu için de problem çözenler ise hep kıymetli olmuşlardır. Hiçbir problemin çözümü yeni bir problemin doğmasına engel değildir. Mühendisin kelime kökeni “Hendese” yani “Geometri yapabilen” manasındadır. Bana göre burada önemli olan mühendisin problem çözücü olmasıdır.

Doktor nasıl bir hastanın problemini onun hayatı devam ederken çözüyorsa, biz endüstri mühendisleri de “Üretim devam ederken problemleri çözmek” ile meşgul oluyoruz.

“Endüstri mühendisi ne iş yapar?” demiştik.

Üretim devam ederken sorunları çözüyoruz.

 

 

 

Dipnot: Ne yazık ki biz mühendisler hiçbir zaman kusursuz-mükemmel bir sistem tasarlama imkanına sahip değiliz. Ve Ne mutlu bizlere ki tam da bu yüzden hayat boyu mükemmel bir sistem tasarlamak için çalışma imkanına sahibiz. Hayat boyu öğrenmek ve hayat boyu geliştirmek temennisiyle.

Yoruma kapalıdır.