ökkeş bey

Kuveyt Türk AR-GE ve Kurumsal Mimari Müdürü Ökkeş Emin BALÇİÇEK ile Bilgi Teknolojileri üzerine Röportaj

Kuveyt Türk Bankacılık Üssü- Bilgi Teknolojileri departmanı Kurumsal Mimari biriminde önemli ve kritik birçok proje ve süreçlerde Tekno Kampüs çalışanı olarak yer aldım.  Benim için çok keyifli ve faydalı bir tecrübeydi. Bilgi Teknolojileri alanında kariyer hedefi olan herkese bu programdan faydalanıp kendilerini geliştirmelerini tavsiye ederim. Bu süreçte biz öğrencilere her konu da destek veren ve tecrübelerini paylaşan Kurumsal Mimari birimi müdürümüz Ökkeş Bey ile bizi bankacılık, bilgi teknolojileri, kurumsal mimari alanlarında aydınlatacak çok faydalı bir röportaj gerçekleştirdik. Herkese fayda sağlamasını dilerim. Keyifli okumalar.

1.Ökkeş bey merhaba, öncelikle vakit ayırıp bizimle tecrübelerinizi paylaşacağınız için teşekkür ederim. Sorulara geçmeden önce sizi tanıyalım. Ökkeş Emin Balçiçek kimdir?

Rica ederim. Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği bölümünden 2005 yılında mezun oldum. 2010-2012 yılları arasında İstanbul Bilgi Üniversitesinde İngilizce İşletme Yönetimi (MBA) yüksek lisans programını tamamladım. Halen Selçuk Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği bölümünde doktora programına devam ediyorum. Daha Bilgisayar Mühendisliğinde öğrenci iken 3. sınıfta ERP, E-ticaret yazılımları yapan bir firmada işe başladım.  2007 yılı itibarı ile LCWaikiki firmasına geçerek 2 yıldan biraz fazla bir süre Yazılım Uzmanı olarak çalıştım. 2009 yılında Kuveyt Türk Ana Bankacılık Dönüşüm projesi çok ilgimi çektiği için Kuveyt Türk’e transfer oldum. Kuveyt Türk Bilgi Teknolojileri departmanında Kurumsal Mimar olarak göreve başladım ve BOA Dijital Bankacılık Dönüşüm Programında etkin rollerde bulundum. 2012 – 2014 yılları arasında sıfırdan 42 kişilik bir kadroya ulaşan Kuveyt Türk Bilgi Teknolojileri Konya Ar – Ge Merkezi’nin kurulumunu gerçekleştirdim. 2014 yılından beri Kurumsal Mimari, Veri Yönetişimi, FinTech, Oyunbozan Teknolojiler, Kullanıcı Deneyimi, Altyapı Uygulamaları, Kurumsal Çözümler alanlarından sorumlu Ar-Ge ve Kurumsal Mimari Müdürü olarak görev yapmaktayım. Evliyim ve iki çocuğum var.

2.Yazılımla ne zaman tanıştınız ve bu alana olan ilginizi nasıl keşfettiniz?

Yazılım ile ilk defa 2001 yılında üniversitede tanıştım. Ama aslında bilgisayarlara ilgimi daha Anadolu Lisesinde öğrenci iken Kahramanmaraş’ta keşfettim. Üniversite sınavına hazırlanırken dershanenin bilgi işlem servisi oldukça ilgimi çekmişti. Sayfaların tasarımlarının bilgisayarda yapılması, sınavların ofiste tasarlanan bu sayfalardan basılması benim için çok büyüleyici bir şeydi o zamanlar. İşte o zaman Bilgisayar Mühendisliği bölümü çok ilgimi çekti ve tercihimi bu alanda yaptım.

3.Bir Endüstri mühendisinin Bilgi teknolojileri alanında başarılı olmak için yazılım bilmeye ihtiyacı var mıdır?

Artık devlet başkanları dahi yazılım öğrenmeye çalışıyor. Yazılımı, kodlamayı, herkesin deneyimlemesi lazım. 7 den 70’e hem de. Ancak öyle yoğun eğitimler almayı, kurslara gitmeyi kastetmiyorum. Kastım basitçe deneyimlemek. İnternette bulunan çok fazla örnek problem ve örnek kodlama desteği veren site var. Örneğin datacamp. Buralara bakarak deneyimlemek çok önemli. Unutmayın, sahaya inmeden, keşif yapmadan, deneyimlemeden konuyu anlamak mümkün değildir. Hele hele yönetmek hiç mümkün değildir.

4. Lisans Eğitiminden sonra yüksek lisans ve doktora eğitimlerinin özel sektör için faydaları nelerdir?

Yüksek lisans ve doktora birer altın bilezik. Özel sektör için diğer profesyonellerle ayrışma fırsatı sunduğu aşikâr. Ancak bence asıl kazanç araştırmayı derinlemesine öğrenmek denilebilir. Bu vesile ile özellikle seçilen bir konuda derinlemesine uzman olmak özel sektörde bir kariyer için oldukça pozitif bir kaldıraç etkisi yapacaktır. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli husus; çalışmaktan keyif aldığın ve kariyer yapmak istediğin konuyu seçmek olmalıdır.  Daha sonrası oldukça kolay gidecektir. Doktora sonrasında insanların seni ne kadar keyifle dinlediğini, ne kadar saygı duyduğunu görünce yaptıklarına değdiğini derinden hissedeceksin.

5. Bilgi teknolojileri çoğu öğrencide yazılım olarak akıllara geliyor ama altyapıda derinlemesine yönetişim barındırıyor. Bu alanların hepsi ayrı ayrı uzmanlık gerektiriyor. Her konuda bilgi sahibi olmalı mıyız?

Bu konuda çok bilinen bir prensip var. Herşeyden biraz bil, bir şeyi en iyi bil. Ben hep bu şekilde bir bilgi sahipliği yol haritası çizdim kendime. Yani cevap evet her konuda az da olsa bilgi sahibi ol ama derinleşeceğin konuyu belirle ve derinleş.

6. Öğrendiklerinizi, araştırmalarınızı ve akademik çalışmalarınızı blog sitenizden paylaşıyorsunuz. Blog yazmak kariyer için önemli midir?

Blog yazmak öncelikle bir öğrenme yöntemidir. Yazdığım yazıların hepsinin altında imzam olduğunu biliyorum. Bu da bana faydalı bir baskı oluşturuyor. İçime sinen yazılar yazmak istiyorum. Bu da beni yazdığım konuda daha fazla öğrenmeye araştırmaya teşvik ediyor. Yani sonuç olarak eğer blog yazıyorsanız hem üretim yapıyorsunuz hep derin öğreniyorsunuz demektir. Sürekli öğrenmek kariyer için en önemli konuların başında gelir. Yani evet kariyer için blog tutmak çok önemlidir.

Ayrıca bilgiyi paylaşmak ülkemiz için oldukça önemli bir kalkınma desteğidir. Bu konu da çok önemlidir ve çok dikkate alınmalıdır.

7. Bilgi teknolojilerinin kapsamları nelerdir ve bu alanda çalışmanın avantajları nelerdir?

Bilgi Teknolojileri oldukça kapsamlı bir organizasyondur. Ve bu organizasyonda her görev önemlidir. Önemsiz hiçbir görev yoktur. En popüler olanlarını sıralayacak olur isek; Yazılım Mühendisi, Analist, Veritabanı Mühendisi, Sistem Mühendisi, Network Mühendisi, Uygulama ve Altyapı Mühendisi, Güvenlik Uzmanı, Servis Yöneticisi, Proje Yöneticisi rollerini sayabiliriz. Bilgi teknolojileri alanında çalışmak isteyen arkadaşlara tavsiyem, mutlaka bu rollerin görevlerini araştırmaları, deneyimlemeleri ve de bu alanda bir uzman ile tanışıp konuşmalarıdır. En faydalı aksiyon bu olacaktır.

Ancak genel anlamda faydalarını özetleyecek olur isek;

  • Maaşlarının BT dışı rollere göre daha fazla olduğunu ifade edebilirim.
  • Bu alanda elde edilen teknoloji, veri bilimi, güvenlik, iş alanı ve benzeri yetkinlikler ve tecrübeler kişiye kariyerinde çok ama çok faydalı olacaktır. Hele hele dijitalleşen bir dünyada bu alanda deneyimi olmayan birçok profesyonel atıl kalacaktır.
  • Hep öğrenmek, hep gelişmek hissi maksimum düzeydedir. Öğrenmeyi sevenlere şiddetle tavsiye edilir. Bu bir anlamda dezavantaj da kabul edilebilir, sürekli öğrenmek herkese göre olmayabilir.

8. Kurumsal mimari departmanını öğrencilere sorduğumuzda açıklayabildikleri net bir ifade yok. Bilgi teknolojilerinde Kurumsal Mimari departmanını siz nasıl tanımlıyorsunuz? Akla ilk gelen ne olmalıdır?

Kurumsal Mimari denilince ilk akla büyük resmi düzen ve intizam içerisinde yönetmek gelmelidir. Özellikle bankalarda ve bankaların dijital sistemlerinde 100.000 adete yakın iş fonksiyonu bulunmaktadır. Bu fonksiyonlar aslında bankanın ürün ve hizmetlerini sunabilmesi için bankanın ve sistemlerinin kabiliyetlerini ifade eder. Bu kabiliyetleri bankanın icra edebilmesi için, bankalarda yüzlerce uygulama, yüzlerce mühendis, binlerce uzman, binlerce sunucu ve çok sayıda cihaz çalışır. Bu sistemlerin bakım desteği ve ihtiyaçlara binaen geliştirilmesi için her yıl binlerce proje yapılır. İşte bu büyük resmi kontrol altında tutabilmek, kuş bakışı bakabilmek, raporlayabilmek, gerektiğinde bölüm bölüm inceleyebilmek için Kurumsal Mimari Yönetişimi (Enterprise Architecture Governance) oldukça faydalı bir araçtır. Bunun nasıl yapılacağı ile ilgili uluslararası bir çok çerçeve (framework) mevcuttur. Biz, bize en uygun olan çerçeveyi TOGAF’ı temel alan kendimize özel bir çerçeve oluşturarak bulduk ve bundan da mutluyuz.

Bu ilk tanıma ek olarak, bazı bankalarda Kurumsal Mimari departmanında uygulamanın ana tasarımları ve gerçeklemeleri de yapılır. Yukarıda bahsettiğim gibi sistem dışardan göründüğünün aksine oldukça büyük bir sistemdir. Büyük sistemi anlatırken biraz daha somutlaştırmak adına, 2 katlı bir ev ile, 100 katlı bir kule inşa etmek arasındaki fark örnek olarak verilebilir. 2 katlı bir evi inşa edebilmek için ihtiyaç duyulan tasarım ve hesaplama ile, 100 katlı bir kule arasında dağlar kadar fark vardır. Bakım, destek ve geliştirmesi de aynı şekilde olduğu oldukça açıktır. Sadece 2 katlı bir evin dış cephe cam temizliği ile, 100 katlı bir kulenin dış cephe cam temizliği maliyet farkını bir düşünün. Sadece bunu düşünerek ikisi arasında üssel bir zorluk olduğu anlaşılabilir. İşte büyük uygulamalar da böyle olduğu için merkezi bir ekibin, tüm uygulamanın ve sistemin mimarisini tasarlaması, hayata geçirmesi, standartlarının belirlenmesi ve diğer ekiplerin geliştirmelerinin denetlenmesi rolünü üstlenmesi oldukça elzemdir ve önemlidir.

9. Kurumsal mimarinin ürettiği değer nedir ve Mimari vizyona sahip olmak için hangi yetkinliklere sahip olmak gerekir ?

Kurumsal Mimarinin ürettiği değer kısaca; büyük resme hakim olunabilen, tek usta elinden çıkmış ve kolay yönetilebilen bir Bilgi Sisteminin inşası ve yaşatılması olarak ifade edilebilir. Kurumsal Mimari yoksa kolay yönetimden ve kontrol altında tutmaktan bahsetmek oldukça zordur.

Mimari vizyon için öncelikle merak tutku düzeyinde olmalıdır. İyi bir eğitim sahibi olmak önemlidir. Bunun yanında en az 5 yıl ilgili iş alanında yazılım ve analiz saha tecrübesi oldukça faydalı olur. Daha sonrasında uluslararası literatürleri ve gelişmeleri takip etmek, seyahat etmek, paydaşlar ile temas etmek, alandaki en iyi egzersizleri ve araçları deneyimlemek vizyon sahibi olmanın en temel yapı taşlarıdır.

Kurumsal Mimari ile ilgili önemli yetkinlikleri ifade edecek olur isek;

  • Yazılım ve iş alanındaki teknik bilgi beceri
  • Analitik düşünme
  • Karmaşık problem çözme kabiliyeti
  • İletişim
  • Müzakere becerisi
  • Üretmek için aşk, tutku, heves, merak

olarak ifade edilebilir.

10. Teknolojiler değişiyor ve dünya da bulut teknolojileri, blockchain makine öğrenmesi gibi yıkıcı yenilikler var. Finans alanında hangi teknolojiler ne gibi etkilere sebep olacak?

Biliyorsunuz büyük bulut şirketlerinde de oldukça fazla yapay zeka ve otomasyon teknolojileri geliştiriliyor. Ancak ülkemiz mevzuatları gereği ülke dışındaki bulut sistemleri kullanamıyoruz. Büyük bulut şirketleri de ülkemize yatırım yapmıyorlar. Bu dilemma çözülemez ise gelecekte ülkemizdeki finans teknolojileri oldukça geri kalacağı oldukça net görünmektedir. Ancak bankalara ihtiyaç devam edeceği için bankalar regülasyonların desteği ile devam edeceği öngörülmektedir. Bu tablodan en çok etkilenen bankaların müşterileri yani ülkenin vatandaşları olacaktır. Bu nedenle benim önerim, Amazon ve Microsoft Azure benzeri büyük ölçekli 2-3 adet bulut şirketinin kurulması için her kurumun girişimde bulunmasıdır. Devletin, büyük bankaların, sermaye girişimi yatırım fonlarının ve diğer tüm kurumların bu girişimleri desteklemeleri çok kritiktir. Bu konu, aynı zamanda bir memleket meselesidir.

11. Kuveyt Türk açık bankacılık alanında sayılı bankalar arasına girdi. Dünya da açık bankacılık kavramı çok gelişti ve yaygınlaştı. Açık bankacılık nedir ve Fintechlere ne gibi imkanlar sağlar?

Açık bankacılık, bankaların platforma dönüşmeleridir. Lisans, ürün ve hizmetlerinin fintechler tarafından geliştirilmesine olanak sunulmasıdır. Ürünlerde derinleşen fintechlerin ortaya çıkması, daha hızlı ve daha spesifik ürün ve hizmetler geliştirilmesi hedeflenmektedir. Bu da fintechlere büyük kazanç, bankalara ek kazanç, bankalara maliyetlerden tasarruf, müşterilere daha fazla memnuniyet olarak dönecektir.

12. Tekno Kampüs programı nedir, stajdan farkları nelerdir (yani sadece adı mı değişik)?

Tekno Kampüs programı, öğrencilerin üniversite eğitimleri devam ederken Kuveyt Türk’te iş imkanına ve gelişim imkanına sahip olmasıdır. Staj programları genelde yaz aylarında 20 – 30 günlük olur. Tekno Kampüs ise 3. Sınıftan başlayıp mezun olana kadar devam eden 2 yıllık bir serüvendir. Tekno Kampüs programında öğrencilere, yazları ve okul dönemlerinde öğrenci arkadaşların ders müsaitliğine göre haftada 2-3 gün ofiste, Kuveyt Türk deneyimli mühendis kadrosunun yanında gelişim ve üretim fırsatı sunulur. Adeta yarı zamanlı mühendis olarak konumlandırılır. Ücreti, servis imkanı ve yemek yan hak ödemesi olan bir programdır. Mezun olduğunda ihtiyaca göre istihdam süreci yürütülmektedir. Programın başından bu zamana kadar istihdam oranları oldukça yüksektir. Program her sene Mart ayından itibaren olmak üzere www.katilbize.com adresinden başvuru kabul etmektedir.

13. Kuveyt Türk’ün biz öğrencilere sunduğu Tekno Kampüs programı, bizleri iş hayatına hazırlamak için biçilmiş bir kaftan. Öğrencilerin bu gibi uzun dönem stajlarını en verimli şekilde geçirmeleri için ne gibi tavsiyelerde bulunursunuz?

Hiç beklemesinler programa başvursunlar.  Program her sene Mart ayından itibaren olmak üzere www.katilbize.com adresinden başvuru kabul etmektedir.

14. Kendi teknoloji ve  yazılım firmasını kurmak isteyen tüm mühendislere ne tavsiye edersiniz?

Benim tavsiyem en az 5 yıl sektör deneyimini kazansınlar. Kendilerini iyi yetiştirsinler. Öncesinde en az 2-3 iyi ve farklı firmalarda çalışsınlar. Ve daha sonra kendi girişimlerini denesinler. Proje yapan teknoloji ve yazılım firmasını kesinlikle önermiyorum. Benim önerim; startup modeli ile ürün ve hizmet geliştiren, yatırım alan, yatırımla büyüyen, global bir şirket olmayı hedefleyen bir teknoloji girişimi denemeleri. Çünkü Dünya standartları bu artık.

15. Eğitim ve çalışma hayatınızda sizi motive eden tanınmış bir kişi veya söz var mıydı?

Rol model almayı önemseyen birisiyim. Beni dünyayı değiştiren kişiler hep etkilemiştir ve motive etmiştir. Fatih Sultan Mehmet, Mimar Sinan, Steve Jobs, Bill Gates beni motive eden isimlerin başında gelen isimlerdir. Ama aralarından bir kişiyi seç derseniz Steve Jobs’ı seçerim. Minimalizm akımına kapılanlardanım. Ve şu sözü beni inovasyon ve özgüven konusunda hep motive etmiştir.  

“Siz insanlara gösterene kadar, onlar genellikle ne istediklerini bilmiyorlar.

16. Değerli bilgileriniz için teşekkür ederiz. Son olarak geleceğin mühendisleri bizlere neleri tavsiye edersiniz?

Bir karar verirken mutlaka somut veriler bulun ve verilerle karar verin. Ve mutlaka sonuçta çıkacak faydaya odaklanın.

Başarılar dilerim.

Comments are closed.