Türkiye'nin Endüstri Mühendisliği Platformu

İş Adamı Lillian Moller Gilbreth

3 20

Lillian Moller Gilbreth, ilk kadın endüstri mühendislerinden biridir. Doktora yapmıştır. Kocası Frank Bunker Gilbreth ile birlikte endüstri mühendisliği alanının öncülerindendir. Zaman ve Hareket Etüdü ile ilgilenmişlerdir. Bunda büyük bir aileye sahip olmaları etkili olabilir. O ve kocası Frank’ın Smithsonian Ulusal Amerikan Tarihi Müzesi’nde (Smithsonian National Museum of American History) kalıcı sergileri vardır ve onun portresi Ulusal Portre Galerisi’nde (National Portrait Gallery) korunmaktadır.

LillianMollerGilberthPrinceton Üniversitesi, Brown Üniversitesi ve Michigan Üniversitesi’nden 22 fahri derece almıştır.

İş hayatına bir mühendis, psikolog, eş ve anne perspektiflerinin kombinesinden bakmıştır. Endüstri Mühendislerine işin psikolojik yükü konusunda yardımcı olmuştur. Psikoloji ve bilimsel yönetimi sentezleyen ilk Amerika’lı mühendistir. O ve kocası Frederick Winslow Taylor’un devrimci fikirlerini, Taylor Formülü, ne uygulaması kolay ne de yeterliydi; bu uygulamaların başarılı olabilmesi için mühendislerin ve psikologların sıkı çalışmaları gerekliydi. İkisi de, konu üretim alanındaki insan unsurunun yönetimi olduğunda, Taylor’un tanımladığı şekliyle bilimsel yönetimin yetersiz kaldığına inanıyorlardı. Gilbrethler çeşitli başarılı yöneticilerin desteğiyle, Taylorizm’e yapıcı bir eleştiri ortaya koydular. The Gilbreths helped formulate a constructive critique of Taylorism; this critique had the support of other successful managers.Lillian Gilbreth on iki çocuk sahibi olmanın, yazarlığın, yönetim şekilleri konusunda şirketlere yardım etmenin, kadın müşterilerin yönetiminin de üstüne bir masa tasarımında rol almış; bu tasarım 1933 yılında IBM ile işbirliği içerisinde Chicago Dünya Fuarı’nda sergilenmek üzere hazırlanmıştır.

Yönetim teorisi
Lillian Gilbreth’in çalışması verimsizlik ve israf, sadece zamanın ya da hareketin değil ayrıca potansiyel memnuniyetin ve çalışarak kazanılacak performansın israfı, üzerine odaklanmıştır. Ona göre kötü planlanmış iş tanımları çalışmayı sıkıcı hale getirir ve içindeki keyfi yok eder. Gilbret’in teorisinde sermaye sahibi ve yöneticilerin işyerlerinde otorite kurmasının gerekliliği ve her çalışanın temel olan insana saygıyı hak ettiği belirtilmiştir. Lillian Yönetim Psikolojisi (The Psychology of Management) adlı kitabında, psikolojinin bilimsel yönetimin bir parçası haline gelebileceğini, hatta bunun zorunlu olduğunu söylemiştir. Çalışmalarından biri görünmeyeni görünür hale getirebilen harekettir. Gilbrethler’e göre iş sonsuz sayıda döngünün, moleküller, bir araya gelmesiyle oluşur ve bu döngülerin her biri kendi içinde zamanında yapılan therblig olarak isimlendirdikleri birim beden hareketlerinden, atomlar, oluşmalıdır. Aksi takdirde hareket kaybı veya israf vardır. Lillian Gilbreth Taylor’dan farklı olarak endüstri mühendisliğine insan unsurunu getirmiştir. Tatmin duygusunun insanın yeteneklerini kullanmasıyla ortaya çıktığına ve bu durumun yapılan işi kalifiye hale getirebileceğine inanmıştır.

Şirketler için yaptığı çalışmalar
En bilinen çalışması 1926 yılında Jhonson & Jhonson için hazırladığı Büyük Bunalım’ın ilk yıllarında kadın müşterilerin harcamalarını artırmak amacıyla yaptığı pazar araştırmasıdır. Bunun yanında Jhonson & Jhonson ve Macys gibi birçok ünlü şirkete yönetim departmanlarında destek vermiştir. 1926’da Jhonson & Jhonson kendisini danışman olarak görevlendirdi ve üç ayrı fayda sağladı. İlk olarak şirket onun psikolog olması yönüyle fikir ve davranışların izlenmesini ve analizlerinin yapılabilmesini sağladı. Şirket ayrıca materyaller ile insan bedeni arasındaki ilişki üzerine uzmanlaşmış bir mühendisin tecrübesinden yararlanabildi. Üçüncü avantaj ise, 12 çocuk annesi, modern kariyerli bir kadın olarak toplumda sahip olduğu yerin, müşterilerin şirkete karşı güven duymasını sağlayabilmesiydi. Gilbreth, Jhonson & Jhonson’da çalıştığı süre içinde hijyenik pedlerin ambalajlarının oluşturduğu psikolojik etkileri incelemiştir.

Kitaplar-Makaleler
Lillian Gilbreth yönetim teorisine en doğrudan etkisini yazıları ve konuşmalarıyla yapmıştır. Daha önce yayınlanmamış olan doktora tezi Yönetim Psikolojisi (1914) ve Yorgunluk Çalışması (Fatigue Study) (1916) adlı kitapları yazdı. Field System kitabının indeksini yazmış, ayrıca kocasının tek yazar olarak göründüğü Concrete System ve Bricklaying System adlı kitapları çocukları uyuduğu zamanlarda birlikte yazmışlardır (Gilbreth 1998). Bunların dışında makaleler yazmış; Hareket Etüdü, Primer Bilimsel Yönetim, Uygulamalı Hareket Etüdü ve Engelliler İçin Hareket Etüdü adlı çalışmalarda %50 ve üzerinde katkı yapmıştır.

Lillian Gilbreth Amerikan Ulusal Mühendislik Akademisi’ne (National Academy of Engineering) seçilmiş ilk kadındır ve bazı yerlerde Mühendisliğin First Lady’si olarak anılır.

Works by Lillian Moller Gilbreth at Project Gutenberg
Widening Horizons – Dr. Lillian m. Gilbreth
Biography
Biography and Index to Purdue University Library’s vast holdings of Gilbreth papers
A 1955 newspaper interview with Gilbreth
Podcast (with transcript) of interview with Gilbreth’s biographer Jane Lancaster, from the Lemelson Center
Lillian Gilbreth Keynote Speech, Society of Women Engineers National Convention, 1957

3 Yorum
  1. […] Mühendisliğin First Lady’ si Lillian Moller Gilbreth – Ünlü Endüstri Mühendisleri – 18 July 2013 […]

  2. […] sırasıyla yönetim ve teknik konularda yaptıkları çalışmalarla başladı. 1935′ lerde Gliberth Ailesi ile gelişti. Ben Bayan Gilberth’ dan Purdue Üniversitesinde dersler aldım kendisini […]

  3. endüstri mühendisi diyor ki

    Özellikle Lillian Gilbrethı okul dönemimde çok okumuştum. Burada yeniden görmek beni mutlu etti.

Bir Cevap Yazın