Türkiye'nin Endüstri Mühendisliği Platformu

Rekabetçi Tesis Yer Seçimi

0 14

Rekabetçi tesis yer seçimi problemlerinde bir firma veya firmalar, rakiplerin bulunduğu pazara yeni bir tesis açarak girmeye çalışır. Rakiplere ait tesislerin yerleri ve çekicilikleri önsel olarak bilinmektedir. Tüm tesislerin amacı müşteriler ve pazar payı için rekabet ederek kârlarını enbüyüklemektir. Kârı enbüyüklemek amacıyla tüm rekabetçi tesis yer seçimi gösterimleri her tesisin kaptığı pazar payını çıkarsamaya çalışır. Genellikle bu gösterimler pazar payının veya kârın enbüyüklendiği eniyi tesis yerlerini bulmak içindir. Hotelling (1929) öncü çalışmasında bir plajda bulunan
eşit çekiciliğe sahip iki dondurmacının rekabetini ele alan bir gösterim geliştirmiştir. Bu gösterimde müşteriler en yakındaki dondurmacıyı seçmektedir. Bu ilk gösterim zaman içerisinde günümüzün değişmiş pazar koşullarını yansıtacak biçimde eşit olmayan çekiciliklere sahip tesisleri içeren gösterimlere dönüşmeye başlamıştır.

Bu çalışmada bir rakibe ait tesislerin bulunduğu pazara, yeni tesisler açarak girmeye çalışan bir firmanın problemi
ele alınmaktadır. Pazara yeni giriş yapan firma kârını enbüyükleyecek eniyi tesis yerlerini ve çekiciliklerini bulmayı
amaçlamaktadır. Diğer taraftan rakip firma kendi kârını enbüyüklemek için, bu durum karşısında tepki göstererek var olan tesislerinin çekiciliklerini değiştirerek yeniden tasarlayabilir, var olan tesislerini kapatabilir ve/veya yeni tesisler açabilir. Müşterilerin davranışını modellemek için çekim temelli gösterimden yararlanılmaktadır. Bu gösterimde bir müşterinin bir tesisi ziyaret etme olasılığı tesis çekiciliğiyle doğru, müşteriyle tesis arasındaki uzaklıkla ters orantılıdır. Çalışmada kesikli uzayda çiftdüzeyli doğrusal olmayan bir karışık tamsayı programlama gösterimi geliştirilmektedir. Bu gösterimde pazara yeni giriş yapan firma karar vericilerden öncü, rakip firma ise izleyici konumdadır. Geliştirilen gösterime olurlu çözüm bulmak için iki tabu arama sezgiseli önerilmektedir. Bu sezgisellerde, bir eğim artış algoritması ile doğrusal olmayan programlama gevşetmesi kullanan bir dal-sınır algoritması olmak üzere iki kesin yöntemden altyordam olarak yararlanılmaktadır.

Tesis yer seçimi problemiyle ilgili araştırmanın tamamını okumak için tıklayınız.

Bir Cevap Yazın